Jo Nesbø: Pragnienie

Jo Nesbø: Pragnienie, tłumaczenie: Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Dolnośląskie 2017.

Harry Hole wrócił! Wrócił, bo kto jak nie Hole mógłby wytropić krążącego po Oslo seryjnego mordercę – wampira?

Jo Nesbø podarował czytelnikom kolejny tom z norweskim śledczym. Oto Harry niby taki sam, a jednak inny. Inny, bo z bagażem doświadczeń. Inny, bo szczęśliwy, mąż Rakel i ojciec Olega. Inny, bo niepijący, lecz biegający mieszkaniec Holmenkollen. Inny,bo wykładowca w szkole policyjnej, już nie śledczy.  Harry wciąż ten sam, bo Camele i nieco neurotyczny rock. Ten sam, bo pojawienie się seryjnego mordercy, sprawia, że wszystkie zmysły i mózg Holego zaczynają pracować na najwyższych obrotach: łapie trop. Wreszcie Harry ten sam, bo wciąż odgania prześladujące go demony.  Bo Harry to Harry.

Nesbø opowiada świetnym, uważnym językiem, przenikającym w najmroczniejsze zakamarki duszy i umysłu. „Pragnienie” to majstersztyk stylistyczny, świetnie skonstruowane i przekonujące postacie, barwne, niejednoznaczne, niebanalne i pokręcone. Ukłony należą się tu również kongenialnej tłumaczce, Iwonie Zimnickiej.

No i ta fascynująca intryga! Mroczna, krwista, przerażająca! Jedynymi stałymi są tu zemsta i ambicja, które targają naszymi uczuciami, zniewalają mózg. Działają niczym kotara opuszczona na racjonalność człowieka.

Autor stawia pytania o kodeks etyczny, o to czy potrafimy okiełznać popędy, zapanować nad targającymi nami emocjami. Wraca jak bumerang pytanie o zaufanie i naiwność, o granice, które sobie wyznaczamy. Wreszcie, idzie o nasze człowieczeństwo.

Każda odnoga opowieści jest przemyślana i dopracowana. Każdy ruch, spojrzenie, szept, wszystko ma znaczenie. Jo Nesbø zastawia na nas wiele przynęt, wabi, pociąga za sznurki, by w końcu pokazać, rozwiązać, powiązać logicznym racjonalnym sznurkiem myśli.

Warto było czekać, by spotkać się z ponownie komisarzem Harrym Hole. Jo Nesbø znowu podniósł poprzeczkę, Jo Nesbø wymiata. 🙂

 

 

Jo Nesbø: Więcej krwi

wiecej krwiJo Nesbø: Więcej krwi, tłumaczenie Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Dolnośląskie, 2015

Kåsund to daleka norweska północ. To tu zabiera nas Jo Nesbø. Jest rok 1977. Banita Ulf ukrywa się przed karzącą ręką Rybaka, którego pamiętamy z „Krwi na śniegu” *  i snuje swoją opowieść.

Czytając wkraczamy nie tylko w intrygę kryminalną, ale i w nostalgiczną, liryczną, pięknie opowiedzianą historię. Zatapiamy się w przyrodę determinującą poczucie obłędnej, depresyjnej samotności, ale nie brakuje tu, jak to u Nesbø bywa, humoru. Pojawia się scena niczym z filmu Quentina Tarantino! Czyżby autor był wielbicielem ekscentrycznego filmowca (może być i odwrotnie)?  A i zdarza się romantyczna historia. Kryminalista z Oslo i laestadianka Lea. Czy to spotkanie zainicjuje egzystencjalne trzęsienie ziemi?
mere blodJo Nesbø kolejny raz udawadnia, że nie tylko dłuższą formę, ale i krótszą opanował mistrzowsko. W bonusie autor przybliża nam uroki miejsca, gdzie rzadko słońce zachodzi lub wschodzi, choć w momencie kiedy się tam znajdujemy praży, a komary tną niemiłosiernie. Autor wtajemnicza nas w czarodziejski Finnmark, opowiada o Lapończykach i ich kulturze, zwyczajach, ezoterycznym laestadianizmie, czyli odłamie luteranizmu. Nic tylko zaparzyć pysznej herbaty i zatopić się w opowieści.

 

*Inny tytuł książki to właśnie „Blood On Snow #2” jak czytamy na Salomonsson Agency.

Jo Nesbø: Syn

nesbo synJo Nesbø: Syn, tłumaczenie: Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2014.

„Syn” porywa bez reszty. Porywa tak, że nie można przestać czytać.  Wchodzimy znów w świat Jo Nesbø. Świat ścierania się wartości. Świat, w którym nie ma jednej prostej odpowiedzi; nie ma dobrych i złych. Świat, który długo w nas zostaje.

Sonny Lofthus, główny bohater, heroinista, odsiadujący wyrok za dwa morderstwa, zanim trafił do więziennej twierdzy w zimnym Oslo, był świetnie zapowiadającym się sportowcem. Jego życie legło w gruzach kiedy to wspaniały, nieskazitelny ojciec, przyjaciel i autorytet został oskarżony o korupcję i popełnił samobójstwo. Za kratami chłopak uzyskał wśród więźniów specjany status. Stał się ich.. spowiednikiem, to jest tym, który ma moc odpuszczania grzechów. Jest więc zbawicielem i uzdrowicielem. I tak trwał Sony w oparach heroiny, w aurze świętości, zamknięty w sobie do czasu, gdy w pewny zimny dzień przyszedł do niego po łaskę wymazania złych uczynków, umierający człowiek. Człowiek, który wiele miał na sumieniu, który wiele widział i wiedział.  Owa spowiedź była katalizatorem, który kolejny raz zmienił bieg życia Syna. I tak Syn powstał z martwych.  Nastał nowy czas – czas zapłaty. Kara. Sprawiedliwość.  Prawda. Czy aby na pewno?  Banalność zła. Jego istota. Łatwość współuczestnicwa w nim. I tym razem Norweg buduje nie tylko ciekawą wciągającą fabułę, ale ponownie zmusza czytelnika, by stanął i spojrzał na siebie, i na kondycję ludzką, na istotę moralności. I nie ma tu bohaterów jednoznacznie dobrych czy jednoznacznie złych. Tu są ludzie, tu jest codzienność, tu są wybory, które każdego dnia musimy podejmować.

Jo Nesbø: Czerwone gardło

czerwonegardloJo Nesbø: „Czerwone gardło”, tłumaczenie: Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2010.

Trzeci tom z Harrym Hole w roli głównej. Tym razem trafia on w krąg nazistów tak współeczesnych, jak i tych z okresu II wojny światowej. Jo Nesbø mierzy się z przeszłością związaną z narodowym – socjalizmem Norwegów. Mamy więc nazizm, ucieczkę króla, wreszcie podziemie i rozliczenia w powojennym państwie. Perspektywę wydarzeń widzimy oczami Harry’ego i ściganego przezeń mordercy. Znajdujemy się w wirze wydarzeń ostatnich dni frontu wschodniego i tych współczesnych w Oslo.

A wszystko zaczyna się od obstawiania trasy przejazdu amerykańskiego prezydenta i „błędu” Harry’ego. Jakimś dziwnym trafem Hole ponownie zostaje bohaterem i awansuje, a jednocześnie zostaje umieszczony na najnudniejszym stanowisku pracy ever! Rozważa nawet wyjście z sytuacji: zapicie się na śmierć.

Pewnego dnia wpada w jego ręce raport z informacją o użyciu nietypowej broni; jak się okazuje najbardziej śmiercionośnej broni na ziemi norweskiej. tym samym czasie ginie jego policyjna partnerka i przyjaciółka. Harry załamuje się. Na szczęście poznaje Rakel i jej synka Olega. Udaje mu się odstawić alkohol. Zdobywa serce Rakel, bo mimo, iż jest szorstkim w obyciu alkoholikiem, ujmuje ją wrażliwością i swoim ironicznym poczuciem humoru.

Fabuła rozgrywa się głównie w Oslo, które fascynuje  tak swoją różnorodnością, wielokulturowością, jak i przytłaczającym realizmem. Autor oprowadza po swoim mieście, opowiadając o Twierdzy Akershus, Parku Zimowym czy Fiordzie Oslo. Są fragmenty z Biblii, ciekawostki z zakresu analizy psychologii kryminalnej i kryminalistyki, a także fragmenty piosenek Prince’a i Shanii Twain.

Wszystko to prowadzi – jak zwykle u Nesbø – do zaskakującego finału. 

Poniżej Jo Nesbø opowiada o książce i znaczeniu, jakie miało dla niego zderzenie się z trudną historią Norwegii.